มาตรฐานที่ใช้กันอยู่ในปัจจุบัน สามารถแบ่งมาตรฐานตามวัตถุประสงค์ของการกำหนดมาตรฐานได้เป็น 2 ประเภทหลักๆ ได้แก่ มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม และมาตรฐานระบบการจัดการ โดย
| 1. มาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม คือ มาตรฐานที่เน้นที่ผลิตภัณฑ์ โดยมีรายละเอียดที่ระบุถึงคุณลักษณะของผลิตภัณฑ์นั้นๆ รวมถึงการใช้วัตถุดิบ การทดสอบด้วย เช่น มาตรฐานเหล็กเส้น มาตรฐานเหล็กข้ออ้อย มาตรฐานสายไฟฟ้า เป็นต้น |  |
 2. มาตรฐานระบบการจัดการ คือ มาตรฐานที่ระบุถึงกระบวนการในการบริหารจัดการเพื่อให้บรรลุตามวัตถุประสงค์ขององค์กร เช่น มาตรฐานระบบการจัดการคุณภาพ (ISO 9001:2000) มาตรฐานระบบการจัดการสิ่งแวดล้อม (ISO 14001:1996) มาตรฐานระบบการจัดการอาชีวอนามัยและความปลอดภัย (มอก.18001-2542) มาตรฐานแรงงานไทย (มรท.8001-2546) เป็นต้น | |
| นอกจากนี้มาตรฐานยังสามารถ แบ่งตามหน่วยงานที่ออกมาตรฐานได้ประมาณ 3 ระดับด้วยกัน ได้แก่1. มาตรฐานระดับองค์กรหรือหน่วยงาน คือ มาตรฐานที่ออกโดยหน่วยงานใดหน่วยงานหนึ่ง เพื่อใช้เป็นบรรทัดฐานในการดำเนินกิจกรรมใดกิจกรรมหนึ่งที่เกี่ยวข้องสัมพันธ์กับหน่วยงานที่เป็นเจ้าของมาตรฐาน เช่น มาตรฐาน ของ Addidas หรือ Nike ซึ่งมีการออกมาตรฐานมาเพื่อให้บริษัทที่รับจ้างผลิตสินค้าให้กับ Addidas หรือ Nike ต้องปฏิบัติตามจึงจะว่าจ้าง นอกจากนี้อาจจะเป็นการกำหนดมาตรฐานโดยกลุ่มธุรกิจประเภทเดียวกับก็ได้ เช่น มาตรฐาน QS 9000 ซึ่งกำหนดโดยบริษัทผู้ผลิตยานยนต์ 3 บริษัท Gerneral Motors , Ford และ Chrysler ในบางครั้งหากมาตรฐานระดับนี้ออกมาโดยหน่วยงานที่เป็นที่ยอมรับในสังคมหรือในระดับสากล ก็อาจส่งผลให้มีการนำมาตรฐานเหล่านี้ไปใช้กันอย่างแพร่หลายก็อาจจะเป็นได้ เช่น มาตรฐาน OHSAS 18001-1999 ซึ่งออกโดยบริษัทที่ให้การรับรองระบบการจัดการ ทั้งหมด 13 บริษัท ซึ่งเป็นบริษัทที่เป็นที่รู้จักกันในหลายประเทศ และประกาศโดย หน่วยงาน BSI ซึ่งเป็นหน่วยงานที่ทำหน้าที่เกี่ยวกับการมาตรฐานของประเทศอังกฤษ ดังนั้นมาตรฐานจึงมีความน่าเชื่อถือมากขึ้น | |
| 2. มาตรฐานระดับประเทศ คือ มาตรฐานที่ได้จากการพิจารณาหารือกันของหน่วยงานต่างๆที่เกี่ยวข้องกันภายในประเทศ เพื่อหาข้อตกลงร่วมกัน และจะต้องมีการออกกฎหมายรองรับมาตรฐานระดับนี้ ซึ่งหน่วยงานที่จะออกมาตรฐานระดับนี้ ส่วนใหญ่จะเป็นราชการ แต่ก็มีไม่น้อยที่เป็นเอกชน แต่อย่างไรก็ตามแต่ละประเทศจะมีหน่วยงานที่ทำหน้าที่ยกร่างมาตรฐานของประเทศเพียงหน่วยงานเดียวเท่านั้น ซึ่งหน่วยงานดังกล่าวนอกจากจะทำหน้าที่ในการกำหนดมาตรฐานของประเทศแล้ว ก็จะทำหน้าที่ในการเป็นสมาชิกของหน่วยงานมาตรฐานสากลด้วย เช่น ประเทศไทย ก็คือ สำนักงานมาตรฐานผลิตภัณฑ์อุตสาหกรรม |  |
| 3. มาตรฐานระดับสากล คือ มาตรฐานที่ได้จากการพิจารณาร่วมกันของประเทศต่างๆ เพื่อหาข้อตกลงร่วมกัน ทั้งนี้มาตรฐานในระดับนี้จำเป็นต้องมีการเห็นพ้องร่วมกัน ดังนั้น หน่วยงานสากลที่รับผิดชอบในการยกร่างมาตรฐานนั้น จำเป็นต้องมีกระบวนการในการขอข้อคิดเห็นเกี่ยวกับมาตรฐานที่จะออกมาจากสมาชิกในแต่ละประเทศด้วย สำหรับหน่วยงานสากล ที่รู้จักกันดี คือ องค์การระหว่างประเทศว่าด้วยการมาตรฐาน (International Organization for Standard :ISO) ซึ่งเป็นผู้ออกมาตรฐาน ISO 9001:2000 และ ISO 14001: 1996 เป็นต้น | |
| จากที่กล่าวมาจะเห็นได้ว่า ประเภทและที่มาของการออกมาตรฐานมีความเกี่ยวข้องสัมพันธ์กับหลายๆหน่วยงาน ทั้งภายในประเทศ และระดับสากล ซึ่งเป็นการยอมรับและมีข้อตกลงร่วมกัน ดังนั้นในการการดำเนินการในธุรกิจที่มีการติดต่อซื้อขายกันทั้งในระดับองค์กร ระดับประเทศหรือในระดับสากล ล้วนจำเป็นต้องนำมาตรฐานเข้ามาดำเนินการทั้งสิ้น | |
ไม่มีความคิดเห็น:
แสดงความคิดเห็น